Anh chị em thân mến !
Lời Chúa trong Chúa Nhật V Mùa thường niên hôm nay, nhắc lại cho mỗi người chúng ta hãy nhớ rằng, mỗi người chúng ta đều có trách nhiệm đối với anh chị em xung quanh: "Các con là muối đất, là sự sáng thế gian". Trước khi cử hành mầu nhiệm thánh này, chúng ta hãy nhìn lại cuộc sống đã qua, để xin, Chúa thứ tha những tầm lỗi, nhất là nhiều tần chúng ta đã không chu toàn bổn phận của mình, không những đối với bản thân nhưng còn đối với anh chị em xung quanh, đối với gia đình, xứ đạo và cộng đoàn của mình.
Xin Chúa thứ tha những tầm lỗi và ban ơn canh tân đời sống, để mỗi ngày chúng ta ý thức hơn về trách nhiệm Kitô của mình.
Anh chị em thân mến ! Bài Phúc âm hôm nay theo thánh Matthêu được tiếp nối với bài Phúc âm Chúa Nhật tuần trước về "Tám Mối Phúc Thật" nói về thái độ sống của người Kitô hữu và người đồ đệ của Chúa. Trong đoạn Phúc âm trước về "Tám Mối Phúc Thật" có thể nói là Chúa muốn nhấn mạnh đến mối tương quan giữa người Kitô hữu với chính Chúa. Người Kitô hữu phải chọn Chúa vào chỗ đứng thứ nhất trong đời sống của mình, từ đó họ chấp nhận từ bỏ của cải vật chất, từ bỏ danh vọng giàu sang, chấp nhận những đau khổ, bất công vì Chúa.
Hôm nay, tiếp nối với đoạn Phúc âm Chúa Nhật tuần trước, tác giả kể lại việc Chúa Giêsu nhắn nhủ các môn đệ của Ngài : "Các con là muối đất, là ánh sáng thế gian". Điều này Chúa Giêsu muốn nói lên mối tương quan của người đồ đệ với môi trường sống của mình là những anh chị em xung quanh. Mối tương quan này cũng giống như mối tương quan của người tín hữu với Chúa Kitô. Người môn đệ Chúa Kitô không thể nào không có ảnh hưởng trong môi trường sinh sống của mình.
Hơn thế nữa, họ phải lãnh lấy trách nhiệm của mình trong xã hội mà họ đang sống: "Chúng con là muối đất, là ánh sáng thế gian". Hai đặc tính này không được hiểu là đề cao một danh dự để khoe khoang, nâng mình lên mà hạ anh em xuống, không phải như vậy. Ý thức về những yếu đuối và tội lỗi của mình, người môn đệ cũng như người Kitô hữu hơn ai hết, họ phải ý thức rõ ràng rằng "muối và ánh sáng" đó không phải là do tự mình mà có, nhưng là đã lãnh nhận từ Chúa Kitô.
Theo truyền thống Do Thái xưa, "muối" là biểu tượng cho sự khôn ngoan. Người môn đệ và người Kitô hữu không thể nào cho mình có sự khôn ngoan, nhưng sự khôn ngoan ấy đã lãnh nhận từ sự khôn ngoan của Thiên Chúa, đã đón nhận từ mạc khải của Chúa Giêsu. Chúng ta hãnh diện vì được Chúa thương mạc khải cho chúng ta những sự thật quan trọng để nhờ đó mà định hướng cuộc đời của mình, mặc cho đời mình một ý nghĩa đích thực. Chính vì thế, chúng ta đã nhận lãnh "ánh sáng và muối" từ Chúa. Do đó, chúng ta có trách nhiệm, có bổn phận phải sống làm sao để giúp anh chị em cũng được khuyến khích, được nhận lãnh muối và ánh sáng của Chúa.
Hình ảnh "ánh sáng" cũng dùng để chỉ về sự thật. Trong ngôn ngữ Kinh Thánh chúng ta thường đọc, chẳng hạn như Phúc âm thánh Gioan: nhờ ánh sáng mà người ta có thể trông thấy thực lại đúng của từng sự vật xung quanh. ánh sáng sự thật của người Kitô hữu hay đúng hơn ánh sáng và muối sự thật của Chúa Kitô giúp cho mọi người nhận đúng địa vị của mình và có một thái độ sống đúng.
Chúng ta nhớ lại nghi thức của Bí tích Rửa tội, nhất là nghi thức Rửa Tội trước Công Đồng Vatican II, có hai nghi thức biểu tượng nhắc cho chúng ta nhớ lại sự thực này muối và ánh sáng. Linh mục trước khi Rửa Tội cho đứa bé, có xức chút muối vào môi miệng đứa trẻ, rồi sau khi ban Bí tích Rửa Tội xong thì có trao nến sáng. Muối và ánh sáng được trao ban cho đứa trẻ khi đứa bé lãnh nhận Bí tích Rửa tội, lãnh nhận ơn cứu rỗi của Chúa.
Ngày nay, nghi thức Rửa Tội của Công Đồng Vatican II đã bỏ đi cử chỉ tượng trưng trao ban muối, nhưng còn giữ lại nghi thức trao nến sáng sau khi em bé lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Nghi thức Rửa Tội này cho chúng ta thấy được rằng, người Kitô hữu sau khi lãnh nhận ân sủng cứu rỗi của Chúa trong Bí tích Thánh Tẩy, thì đồng thời họ cũng lãnh nhận ánh sáng và muối sự thật của Chúa. Qua đó họ có trách nhiệm làm cho đời sống mình trở thành muối và ánh sáng của Chúa. Ánh sáng và muối của Chúa thấm nhập vào mọi khía cạnh của cuộc sống mình, biến đổi đời mình trở nên mới. Từ đó, mỗi người Kitô hữu trở thành một tạo vật mới trong Chúa Kitô. Mỗi người chúng ta cần trở nên một chiếc bình chứa muối để lãnh nhận muối sự thật và ân sủng cứu rỗi của Chúa.
Anh chị em thân mến !
Một người khách bước vào gian hàng triển tãm những loại thức ăn, tay cầm chiếc bánh vừa đi vừa ăn. Bỗng chợt thấy chiếc bánh của mình như lạt, thiếu muối và tiện lúc đi ngang qua nơi trưng bày những loại muối ăn, ông liền với tay lấy một lọ để xịt vào chia bánh của mình. Nhưng một lọ, rồi hai lọ, ba lọ... ông kiên nhẫn làm cho đến lọ thứ một trăm mà ông vẫn không tìm được một chút muối nào cho chiếc bánh của ông. Vì thế, ông than phiền với ban tổ chức: "Tôi đã thử hơn một trăm lọ muối các ông trưng bày nơi đây, nhưng đây chỉ là những lọ muối trống không với những nhãn hiệu quảng cáo bên ngoài, thật ra bên trong không có chút muối nào cả ".
Anh chị em thân mến ! Chúng ta đừng để bị chê trách như vậy, chúng lạ đừng để những anh em chê trách chúng ta là những người Kitô hữu "hữu danh vô thực", có tên mà không sống đạo, nói mà không làm. Và chúng ta cũng đừng để Chúa trách như Ngài đã trách những người Pharisiêu sống đạo giả hình: "Họ như những mồ mả tô vôi, bên ngoài sơn phết rất đẹp, nhưng bên trong thì tích chứa những sự hôi thối".
Bởi vậy, trong phần cuối của bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã nói: "Sự sáng các con phải được chiếu giãi ra trước mặt thiên hạ, để họ xem thấy những việc lành các con làm mà ngợi khen Cha các con ở trên trời".
Để những lời dạy của Chúa Giêsu được áp dụng cách cụ thể trong đời sống mỗi người chúng ta, chúng ta có thể tìm thấy nơi bài đọc I mà tiên tri Isaia muốn nhắn nhủ chúng ta rằng: "Hãy chia bán những của ngươi có cho những kẻ đói, hãy tiếp nhận vào nhà ngươi những kẻ bất hạnh không nhà ở. Nếu ngươi gặp một người trần truồng hãy cho họ mặc đồ vào, đừng khinh bỉ xác thịt của ngươi".
Qua những lời trên, chúng ta thấy toàn là những việc làm tốt để giúp đỡ anh chị em xung quanh. Và kết thúc bài đọc I, ngôn sức Isaia lại nói thêm rằng: "Nếu ngươi loại bỏ nơi ngươi xiềng xích, cử chỉ hăm dọa, lời nói xấu xa, hoặc khi ngươi hy sinh làm cho ngươi đói rách và những người đau khổ được vui thích thì ánh sáng của ngươi sẽ bừng lên trong bóng tối, và bóng tối trở thành ánh sáng giữa ban ngày".
Những việc tốt được so sánh ở đây như là một ánh sáng chiếu lên trong bóng tối. Chúng ta đừng than phiền xã hội quanh ta, cộng đoàn chúng ta đang sống đầy dẫy những sự dữ, những điều tiêu cực, chúng ta hãy cố gắng đóng góp phần của mình, đóng góp những việc làm tốt của mình như muối, như ánh sáng để làm cho môi trường xã hội xung quanh chúng ta đang sống trở nên sáng hơn và tốt đẹp hơn nữa.
Xin Chúa gìn giữ chúng ta trong đức tin mà giờ đây chúng ta cùng nhau tuyên xưng trong kinh Tin Kính.
